Nedodirljivi (The Untouchables, 1987.)

Piše: Vlado Nikolić

Nedodirljivi (The Untouchables, 1987., 119 min.)

Režija: Brian De Palma

Scenarij: David Mamet

Glume: Kevin Costner, Sean Connery, Robert De Niro, Andy Garcia, Charles Martin Smith, Billy Drago

 

U svijetu filma često vrijedi jedno nepisano pravilo: gdje je puno zvučnih imena, tu dobrog filma nema. A malo koji film ima, da se izrazimo sportskim rječnikom, popunjene sve ključne pozicije u timu tako jakim igračima kao Nedodirljivi. Kapetan ekipe, točnije redatelj, je Brian De Palma. Scenarij potpisuje David Mamet. Za glazbu je bio zadužen Ennio Morricone, a za kostime se pobrinuo i Giorgio Armani. Glumačka ekipa je posebna priča – tu su velike zvijezde (tadašnje ili buduće): Kevin Costner, Sean Connery, Andy Garcia i Robert De Niro, a podršku im daju Charles Martin Smith prije svih, te Billy Drago, Richard Bradford i jedina dama Patricia Clarkson (trenutno jedna od vodećih američkih karakternih glumica). I likovi koje oni tumače su slavni – Eliot Ness i Al Capone već su gotovo mitski arhineprijatelji, a tu su i njihovi saveznici i protivnici. No, srećom, svako pravilo ima i izuzetaka, a jedan od izuzetaka za ono gorespomenuto upravo je ovaj film. Jednostavno rečeno, ovdje sve funkcionira, gotovo perfektno.

Kao i likovi, i priča je dobro poznata (dobrim dijelom zahvaljujući istoimenoj crno-bijeloj TV seriji u kojoj je Eliota Nessa tumačio Robert Stack) i prilično jednostavna – borba policije i organiziranog kriminala u doba prohibicije u Chicagu. Vrijeme radnje je, dakle, prijelaz iz 20-ih u 30-e godine 20. stoljeća. Glavni junak je policajac Eliot Ness (Kevin Costner), odlučan stati na put krijumčarima alkohola. Prilično je obeshrabren početnim neuspjesima, a onda upoznaje iskusnog pozornika Jima Malonea (Sean Connery), uz čiju pomoć selektira posebnu grupu, koju, osim njih dvojice, čine i mladi policajac talijanskog podrijetla George Stone (Andy Garcia) i računovođa Oscar Wallace (Charles Martin Smith). Ekipa, u javnosti poznata kao The Untouchables počinje nizati uspjehe u svojim akcijama i privlači veliku pozornost javnosti. No, ni mafija, na čelu s brutalnim Alom Caponeom (Robert De Niro) ne sjedi skrštenih ruku, već priprema oštar kontraudar.

Nakon ranih autorskih filmova u pseudodokumentarističkom stilu s kraja 60-ih (poput Greetings i Hi, Mom!), Brian De Palma se okrenuo žanrovskom filmu. Jednu značajnu liniju u njegovoj karijeri činili su (psihološki) horori (Carrie i The Fury), a drugu (psihološki) trileri, uglavnom parafraze Hitchcockovih klasika (Sisters, Obsession, Dressed to Kill, Body Double, a tu možemo i dodati i Blow Out, mada on parafrazira osnovnu ideju Antonionijevog Blow Upa). Treću liniju čine filmovi o svijetu organiziranog kriminala. Tu spadaju kultni Scarface, nešto noviji Carlito’s Way, ali i podcijenjena krimi komedija Wise Guys.

Tu se svakako mogu svrstati i Nedodirljivi, uz Lice s ožiljkom svakako najuspjeliji De Palmin film 80-ih, i jedan od rijetkih koji je ušao u iole ozbiljniju trku za Oscare, sudeći po kategorijama u kojima je bio nominiran – glazba, kostimi i scenografija. Jednog je i dobio: Sean Connery za sporednu mušku ulogu, jedini u njegovoj (dosadašnjoj, a vjerojatno i ukupnoj) karijeri. Mora se priznati da je tu nagradu i zaslužio jer jednostavno ”krade” sve scene u kojima se pojavljuje, iako su njegovi partneri odradili dobar posao – Kevin Costner je sasvim solidan kao ”leading man”, a Andy Garcia pokazuje svoj latino šarm, koji će ga u narednih par godina učiniti cijenjenim glumcem u nosećim (ali ne i glavnim) ulogama, a kasnije i zvijezdom. Doduše, Connery nema zajedničkih scena s De Nirom (a da se scenarij drži činjenica, ne bi ih imao ni Costner), koji je ovdje imao još jednu dojmljivu fizičku transformaciju, a ovo mu je možda i prva uloga klasičnog antagonista otkako je postao etablirani glumac. Od sporednih glumaca ističe se Billy Drago, koji je uspio biti izrazito antipatičan.

Od spomenutih velikana koji su radili na ovom filmu vrijedi istaknuti velikog Ennija Morriconea. Premda je majstor krajem 80-ih i tokom 90-ih često znao i ‘odrađivati’ posao, ovdje se svojski potrudio, pa je isporučio nekoliko prepoznatljivih glazbenih tema (uključujući i tzv. glavnu), od kojih se meni najviše dopala ona koja prati Ala Caponea, sjajna, ali ne osobito eksploatirana orkestracija.

I De Palma je bio nadahnut pri obavljanju svojeg dijela posla. Relativno jednostavnu priču je ispričao tečno i bez nekih posebnih komplikacija, u sve je uveo jaču dozu stilizacije, no tu ipak nije pretjerao. Za njegov stil režije najkarakterističnija je scena praćenja i napada na jednog od glavnih likova. Već je spomenuto De Palmino parafraziranje Hitchcocka pa i Antonionija, a ovdje je iznenadio filmofile vrlo upečatljivim hommageom Ejzenštajnu – scena obračuna na kolodvoru (sa sve dječjim kolicima) citat je scene Odeske Stepenice iz klasika Krstarica Potemkin. Danas i ova De Palmina sekvenca slovi za kultnu, a još jedna scena koja se dugo pamti ona je s bejzbol palicom. Tko je gledao film, zasigurno zna o čemu govorimo. A tko nije, ima obavezan zadatak da ga pogleda.

3 komentara za “Nedodirljivi (The Untouchables, 1987.)

  • Carlito says:

    odlična regenzija. sve akcione scene su ajnc A kategorija.

  • Carlito says:

    sorry, recenzija ne regenzija.

  • blue thunder says:

    Odličan film..ne možeš fulit sa ovakvom glumačkom ekipom na čelu sa majstorom režije De Palmom. Sa ovom ulogom K.Costner uz ovakvu glumačku ekipu..postaje sve zapaženiji. Odlično je odradio ulogu. Cijeli dojam filma naravno poboljšava glazba od majstora Morriconea.

Leave a Reply

Your email address will not be published.